aaa
Δασκαλακης
  Πανος
   2001
μια βόλτα
στο Μποχώρι...
 
           * * *
 
 

ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟ
    ΕΥΗΝΟΧΩΡΙ
                 *
                *

    * * * * * * * *
 
 
    ******
ΕΥΗΝΟΧΩΡΙ
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ
ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ
   2015
 
  
 
  
 


 
 
 
 

           * * * *
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑ
     Blogs
 
 
 
 
 
 
 
 
 
   "ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ"
 
 
 
 
 
ΕΙΔΗΣΕΟΓΡΑΦΙΚΑ
       BLOGS
 
 
EnglishFrenchGermanSpainItalianDutchRussianPortugueseJapaneseKoreanArabicChinese Simplified
...και πίσω απ' τις Βαράσοβες και πίσω απ' τους Ζυγούς
           τα μάτια μου τετράψηλες κορφές τα μαγνητίζουν
                 και πέρα απ' τα βαλτόνερα που με λαγοκοιμίζουν
                      τι πολιτείες , τι θάλασσες , που δεν τις βάζει ο νους...
                                                                             Κωστής Παλαμάς 
 
                    
 

Επειδή πιστεύω πως μια απλή βιογραφική σελίδα για τον Καθηγητή ,Επιστήμονα ,
Ευεργέτη και Άνθρωπο Κώστα Νιαβή είναι πολύ λίγη για να φωτογραφήσει αυτόν
τον μεγάλο ευεργέτη του χωριού μας , θα παραθέσω την ομιλία του τότε μαθητή του
και σημερινό καθηγητή και Πρύτανη Γεωπονικής Σχολής Αθηνών
και Γενικό Γραμματέα Υπουργείου Εθνικής Παιδείας κ. Καραμάνο Ανδρέα ,
ο οποίος κλήθηκε στα εγκαίνεια της πλατείας Ευηνοχωρίου
που ήταν δωρεά της οικογένειας Κώστα Νιαβή.
 
                                                                      αποκαλυπτήρια προτομής Κώστα Νιαβή

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΑΝΑΣΤ. ΝΙΑΒΗΣ (1920-1997)

Ο άνθρωπος, ο διδάσκαλος, ο επιστήμων

Οι εκδηλώσεις μνήμης για εξέχουσες προσωπικότητες από τον γενέθλιο τόπο
κοσμούν όχι μόνον όποιον τιμάται, αλλά όλους τους περιλειπόμενους που έμπρακτα
αποδεικνύουν ότι δεν ξεχνούν. Και τούτο διότι οι προσωπικότητες που διακρίθηκαν
για τις υπηρεσίες που προσέφεραν στην πατρίδα, στην κοινωνία, στην επιστήμη
και στον πολιτισμό αποτελούν πολύτιμο πνευματικό κεφάλαιο για τον τόπο καταγωγής τους.
Δημιουργούν την παράδοση και αποτελούν εσαεί παράδειγμα προς μίμηση για
τους συμπολίτες τους. Αξίζουν επομένως συγχαρητήρια στον Δήμαρχο και το
Δημοτικό Συμβούλιο της Ιεράς Πόλης Μεσολογγίου για τη σημερινή εκδήλωση
μνήμης για έναν δικό σας άνθρωπο, μια επιφανή μορφή του πνεύματος και της επιστήμης,
η οποία κοσμεί το πλούσιο πάνθεον των προσωπικοτήτων που ανέδειξε
η Ιερά Πόλις του Μεσολογγίου.
Αισθάνομαι ιδιαίτερη τιμή και συγκίνηση επειδή θα μιλήσω για τον άνθρωπο
που θεωρώ πνευματικό μου πατέρα. Είχα την τύχη να γνωρίσω τον Κ. Νιαβή καλά
ως δάσκαλο, ως συνάδελφο στο Γ.Π.Α. και ως άνθρωπο. Ο πλούτος των αναμνήσεων
που άφησε πίσω του δεν είναι δυνατόν να χωρέσει σε λίγα λόγια. Με αδρές μόνον
πινελιές θα προσπαθήσω λοιπόν να σκιαγραφήσω στη σημερινή εκδήλωση μια
προσωπικότητα που εκόσμησε με την παρουσία της όχι μόνον τον γεωπονικό κόσμο,
αλλά και την πανεπιστημιακή κοινότητα της χώρας μας.
Ο Κωνσταντίνος Νιαβής ήταν το τελευταίο από τα τέσσερα αγόρια του Αναστασίου
και της Ελένης Νιαβή.
Γεννήθηκε, μεγάλωσε και ανδρώθηκε στην Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου γαλουχημένος
με τις αρχές και τις παραδόσεις μιας μεγάλης οικογένειας με
ρίζες μέσα στην Εθνεγερσία του 1821.
Σπούδασε Γεωπονία, αρχικά στο Παν/μιο Θεσ/νίκης και εν συνεχεία Χημεία στη Φυσικομαθηματική Σχολή του Παν/μίου Αθηνών (1950).
Το «άριστα» κοσμεί και τα δύο του πτυχία.
Αφού υπηρέτησε για μικρό χρονικό διάστημα στο Ινστιτούτο Αμπέλου και στο
Εργαστήριο Χημείας της Α.Γ.Σ.Α., αναχώρησε το 1953 για μεταπτυχιακές σπουδές
με υποτροφία του Ι.Κ.Υ. στη Μ. Βρετανία.
Εκεί, στην πασίγνωστη School of Botany του Παν/μίου του Cambridge
(Κολλέγιο Corpus Christi) και συναναστρεφόμενος επιστήμονες του διαμετρήματος
του Hill, του Barker, του Briggs και του Wittingham, πραγματοποίησε με επιτυχία
τη διδακτορική του διατριβή στις αναπνευστικές διεργασίες των φύλλων της φράουλας (1956).
Την επιστροφή του στην Ελλάδα ακολούθησε η υφηγεσία του (1957) και σε
σύντομο χρονικό διάστημα (1958) η εκλογή του ως τακτικού Καθηγητού στην
έδρα Φυσιολογίας και Μορφολογίας Φυτών της Α.Γ.Σ.Α.
Χωρίς κανένα στοιχείο υπερβολής, η εκλογή του Κ. Νιαβή μπορεί να θεωρηθεί
ως σταθμός στην πορεία των ανωτάτων γεωπονικών σπουδών στη χώρα μας.
Συνέπεσε με την εποχή των μεγάλων εξελίξεων στη βιοχημεία, στη γενετική
και στη μοριακή βιολογία, εξελίξεων που συσσώρευαν, σχεδόν επί καθημερινής βάσεως,
νέα γνώση στην κατανόηση της υπομικροσκοπικής δομής των κυττάρων, της
οντογένεσης των οργανισμών και της φυσιολογίας των φυτών.
Ήταν λοιπόν ευτύχημα το ότι στην περίοδο αυτή των κοσμογονικών εξελίξεων
υπήρξε στην κατάλληλη θέση ο άνθρωπος εκείνος ο οποίος είχε τη δυνατότητα να
δέχεται, να αφομοιώνει και να μεταφέρει νωπά ακόμα τα ευρήματα της σύγχρονης
επιστήμης στα αμφιθέατρα και στις αίθουσες διδασκαλίας.
Συνδυάζοντας ένα σπάνιο επιστημονικό υπόβαθρο με ένα εξαιρετικό κριτικό πνεύμα
και με μια βαθειά αγάπη για την επιστήμη, αφομοίωνε ασύλληπτης έκτασης
επιστημονικές γνώσεις μόλις αυτές έβλεπαν το φως της δημοσιότητας.
Αφιέρωνε όλο τον ελεύθερο χρόνο του στη μελέτη των νέων εξελίξεων της επιστήμης
μέσα από βιβλία και περιοδικά. Αποτέλεσμα της δίψας του για ολοκληρωμένη
επιστημονική ενημέρωση είναι η εντυπωσιακή σε όγκο και ποιότητα προσωπική
του βιβλιοθήκη, η οποία περιλαμβάνει 15 τίτλους από τα γνωστότερα ξένα
περιοδικά και τεράστιο αριθμό τόμων από δυσεύρετα πλέον βιβλία.
Σε αυτόν τον μαγικό κόσμο της σύγχρονης επιστήμης πάσχιζε να κάνει κοινωνούς
τους μαθητές του ο Κ. Νιαβής. Γοητευμένοι ακούσαμε, πρώτη φορά από αυτόν,
για τη διπλή έλικα του DNA, για τη βιοσύνθεση των πρωτεϊνών, για τα μυστικά του
κυττάρου μόλις τα απεκάλυπτε το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο.
Γράψαμε μαζί του από τον πίνακα ατέλειωτες χημικές αντιδράσεις και
φυσικοχημικές εξισώσεις, μείναμε πολλές ώρες στη συσκότιση θαυμάζοντας τα
ευρήματα της ηλεκτρονικής μικροσκοπίας, μας συνέπαιρνε και εμάς ο ενθουσιασμός του,
το πάθος και η αγωνία του να μας μυήσει στα μυστικά μονοπάτια της ζωής
μόλις αυτά αποκαλύπτονταν μπροστά στα έκθαμβα ανθρώπινα μάτια.
Το πολύτιμο σύγγραμμά του για τη Φυσιολογία των Φυτών, προϊόν μακροχρόνιας
και σκληρής εργασίας, είναι κόσμημα της βιβλιοθήκης των αποφοίτων του Γ.Π.Α.,
ανεπανάληπτο για τα ελληνικά δεδομένα και σίγουρα ένα από τα πιο ολοκληρωμένα
και ενημερωμένα στο είδος τους, ακόμη και διεθνώς.
Οι απαιτήσεις του από τους μαθητές του ήταν ανάλογες με τις γνώσεις που
τους προσέφερε. Η δικαιοκρισία του όμως ήταν παροιμιώδης. Δεν πρέπει να υπάρχει
κάποιος φοιτητής που να πιστεύει ότι αδικήθηκε από αυτόν.
Πρόθυμα αντιμετώπιζε με επιείκεια και κατανόηση δύσκολες και ατυχείς περιπτώσεις
και έδινε απλόχερα την υποστήριξή του σε όσους μαθητές του την είχαν ανάγκη.
Οι επιπλήξεις που εξαπέλυε για παρεκτροπές ή δολιχοδρομίες μετατρέπονταν γρήγορα
σε πατρικές συμβουλές, ακόμη και για όσους τον πίκραιναν.
Δεν ανεχόταν όμως την οκνηρία, την προπέτεια και την ανάρμοστη συμπεριφορά.
Προσηλωμένος με συνέπεια και χωρίς συμβιβασμό στις αρχές της ακαδημαϊκής τάξης
και ευπρέπειας ήταν από τους ελάχιστους που στάθηκαν όρθιοι και αλώβητοι
στην θυελλώδη περίοδο των φοιτητικών αμφισβητήσεων.
Ποτέ δεν κολάκευσε τους φοιτητές.
Αντιτάχθηκε με παρρησία στην εισβολή του κομματισμού και του λαϊκισμού
στα Πανεπιστήμια, πολλές φορές με σημαντικό προσωπικό κόστος και ψυχική φθορά.
Ο Κ. Νιαβής αποτελεί ίσως ένα από τα ελάχιστα παραδείγματα πανεπιστημιακών
δασκάλων που θεράπευσαν με απόλυτη ισομέρεια την εκπαίδευση και την έρευνα.
Παρέλαβε ένα Εργαστήριο χωρίς στοιχειώδη ερευνητική υποδομή και κατόρθωσε
με κόπο και μόχθο να το εξοπλίσει και να το στελεχώσει σε ζηλευτό επίπεδο.
Το Εργαστήριο Φυσιολογίας και Μορφολογίας Φυτών έγινε η πρώτη εστία έρευνας
στην τότε Α.Γ.Σ.Α. και πόλος έλξης των πιο αξιόλογων νέων επιστημόνων.
Κινητήρια δύναμη και πηγή έμπνευσης ήταν ο ίδιος ο Καθηγητής Νιαβής, που με
τον ενθουσιασμό, την εργατικότητα και τον πλούτο των ιδεών του έκτιζε ένα
ξεχωριστό κλίμα δημιουργίας και συνεργασίας, άκρως ελκυστικό για όσους είχαν
όρεξη για δουλειά. Έτσι, μέσα από τον χώρο αυτόν αναδείχθηκαν αξιόλογοι
επιστήμονες, οι περισσότεροι από τους οποίους σήμερα κατέχουν θέσεις Καθηγητών
σε Πανεπιστήμια της Ελλάδας και του εξωτερικού. Η παρουσία του στο Εργαστήριο
ήταν συνεχής και καταλυτική.
Από το πρωί μέχρι αργά τη νύχτα παρακολουθούσε τα πάντα σκυμμένος επάνω
στους πάγκους, διάβαζε τις ενδείξεις των οργάνων, σχολίαζε τα αποτελέσματα,
πρόσφερε συνεχώς νέα ερεθίσματα, έδινε θάρρος όταν κάτι δεν πήγαινε καλά.
Τα φώτα του Εργαστηρίου ήταν από τα ελάχιστα που έμεναν ανοιχτά και
μετά το σούρουπο, αψευδής μαρτυρία ενός εργοταξίου σε πλήρη δραστηριότητα.
Τα δεδομένα των ερευνών του Εργαστηρίου του θα μπορούσαν να αποτελέσουν
υλικό για σπάνιες επιστημονικές μονογραφίες σχετικές με την φυσιολογία
συγκεκριμένων γεωργικών φυτών.
Ως γνήσιος γεωπόνος επέλεγε ερευνητικά αντικείμενα με άμεση πρακτική εφαρμογή.
Καλλιεργητής και ο ίδιος, είχε τη σπάνια ικανότητα να συνθέτει πληροφορίες
από το μοριακό επίπεδο και να τις προεκτείνει στο επίπεδο του οργανισμού ή
της φυτοκοινωνίας για να ερμηνεύει φαινόμενα ή να προτείνει λύσεις.
Οποιαδήποτε προσπάθεια σκιαγράφησης της προσωπικότητας του Κων/νου Νιαβή
θα ήταν ατελέστατη αν δεν επεκτεινόταν στις ψυχικές του αρετές.
Και αυτό διότι στο πρόσωπό του συνδυάζονταν κατά τον αρμονικότερο τρόπο
όλα εκείνα τα γνωρίσματα ενός ξεχωριστού ανθρώπου.
Γεννημένος ευπατρίδης, με βαθειά μόρφωση και πολύπλευρη πνευματική καλλιέργεια,
διακρινόταν για την ευπρέπεια και την αρχοντική του συμπεριφορά, ακόμη
και στις δύσκολες περιστάσεις. Νεότατος, μόλις 24 χρόνων, έμεινε το μόνο
στήριγμα της χαροκαμένης μητέρας του μετά τον απροσδόκητο θάνατο του
αδελφού του Χρήστου και την άγρια δολοφονία των αδελφών του Δημητρίου και Ιωάννη
τον Δεκέμβριο του 1944.
Τις συμφορές τις δέχθηκε με εγκαρτέρηση, αξιοπρέπεια και, προ παντός, χωρίς μνησικακία.
Η βαθειά του πίστη και αφοσίωση στον Θεό δεν του επέτρεπαν κάτι τέτοιο.
Είχε το αίσθημα του δικαίου ανεπτυγμένο στον υπέρτατο βαθμό και δεν δίσταζε να
καυτηριάζει με παρρησία κρούσματα άδικης μεταχείρισης.
Μόνος αυτός από όλους τους Πρυτάνεις, όρθωσε το ανάστημά του και υπερασπίσθηκε
το κύρος της ακαδημαϊκής κοινότητας στον δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλο,
όταν ο τελευταίος εξαπέλυε άδικες κατηγορίες και απειλές εναντίον των
πανεπιστημιακών δασκάλων. Προσηλωμένος στις αρχές του, έφθασε πολλές φορές
στη ρήξη με την άρχουσα τάξη για να μην τις προδώσει.
Το 1982 παραιτήθηκε από το αξίωμα του Πρυτάνεως τονίζοντας τον κίνδυνο
υποβάθμισης της Α.Γ.Σ.Α. από την εφαρμογή του Νόμου Πλαισίου, αλλά και τις
προσωπικές του διαφωνίες με τις αρχές του νόμου. Παραθέτω ένα χαρακτηριστικό
απόσπασμα από την επιστολή παραίτησής του προς τον τότε Υπουργό Παιδείας,
για να δείξω ότι οι θέσεις ευθύνης δεν τιμούν τον κατέχοντα, ούτε είναι αυτοσκοπός,
αλλά ο κατέχων με το ήθος και τις πράξεις του τιμά τις θέσεις που κατέχει, ακόμη και
όταν παραιτείται από αυτές: «Κύριε Υπουργέ, ως παλαιός ακαδημαϊκός διδάσκαλος που
αφιέρωσα όλην μου την ζωήν εις την παιδείαν και την έρευναν, εθεώρησα ότι είχον
καθήκον να σας εκθέσω με παρρησίαν τας απόψεις μου και να τονίσω, με μίαν ακραίαν
ενέργειαν ως της παραιτήσεώς μου από του αξιώματος του Πρυτάνεως, την κρισιμότητα
της καταστάσεως εις το Ίδρυμά μας και γενικώτερον εις όλην την Ανωτάτην Παιδείας
και τους κινδύνους, οι οποίοι δημιουργούνται εκ του νέου Νόμου-Πλαισίου.
Μη σπεύσητε, κ. Υπουργέ, να αποδώσητε πολιτικήν σκοπιμότητα εις τας ενεργείας μου
αυτάς, διότι ουαί και αλλοίμονον εάν εις τα κρίσιμα αυτά εθνικά προβλήματα οι
απόψεις των υπευθύνων φορέων ελαύνωνται και κατευθύνωνται από πολιτικά ελατήρια.
Μοναδικόν κίνητρον της ενεργείας μας είναι το βαθύ αίσθημα ευθύνης έναντι του
Ιδρύματός μας και της πανεπιστημιακής παιδείας».
Το 1980 παραιτήθηκε από Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΔΙ.Κ.Α.ΤΣΑ διαφωνώντας
με τον Υπουργό Παιδείας σε θέματα αρχής και δεοντολογίας.
Πολλές φορές δυσαρέστησε επωνύμους εκφράζοντας με παρρησία τη γνώμη του.
Κοντολογίς, ανήκε σε εκείνους που γεννήθηκαν για να φυλάνε Θερμοπύλες,
ένα είδος ανθρώπων που δυστυχώς σπανίζει στις ημέρες μας.
Ήταν ένας γνήσιος Έλληνας, λάτρης και θιασώτης των προαιώνιων παραδόσεων
της φυλής μας.
Υπεραγαπούσε την ιδιαίτερη πατρίδα του και ήταν υπερήφανος γι’ αυτήν.
Τα συχνά ταξίδια του στο Μεσολόγγι του έδιναν θάρρος, κουράγιο και αισιοδοξία
για το μέλλον του πολύπαθου τόπου μας.
Μια τέτοια ευαίσθητη και ευγενική ψυχή μοίραζε απλόχερα βοήθεια και
υποστήριξη σε όσους πραγματικά την χρειάζονταν.
Μαζί με την πιστή και αγαπημένη του σύζυγο, τη σεβαστή μας Κα Γεωργία Νιαβή,
έζησαν μια ζωή υποδειγματικά απλή και αθόρυβη ευεργετώντας και υποστηρίζοντας
τους συνανθρώπους τους ως πραγματικοί χριστιανοί.
Το πέρασμα του Κ. Νιαβή από την Α.Γ.Σ.Α. και το Γ.Π.Α. σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή.
Επί 30 ολόκληρα χρόνια με την επιβλητική του προσωπικότητα δέσποζε σε αυτόν τον χώρο.
Σε εμάς τους νεότερους η παρουσία του έδινε σιγουριά και το αίσθημα ότι πατάμε
σε στέρεο έδαφος.
Η αποχώρησή του από την ενεργό δράση το 1988 δημιούργησε ένα δυσαναπλήρωτο κενό.
Ωστόσο, ο Καθηγητής Νιαβής εξακολουθούσε να είναι παρών, να ενδιαφέρεται για τα πάντα,
να επαινεί, να συμβουλεύει, να υποδεικνύει και, όποτε χρειαζόταν, να καυτηριάζει.
Και όλα αυτά με την ίδια αμεσότητα, τον ενθουσιασμό και τη γλαφυρότητα που τον
διέκριναν από παλιά.
Παρά τα προβλήματα υγείας που κατά καιρούς τον ταλαιπωρούσαν, στην ψυχή του
ήταν ένας αιώνιος έφηβος.
Γι’ αυτό η αναπάντεχη εκδημία του τον Μάιο του 1997 μας προκάλεσε οδυνηρό ξάφνιασμα.
Το Γ.Π.Α., ως ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης, έδωσε το όνομά του σε ένα από
τα δύο μεγαλύτερα αμφιθέατρα, κτίριο που ανεγέρθηκε μετά από δικές του προσπάθειες.
Ο Κωνσταντίνος Νιαβής δεν ευτύχησε να έχει φυσικούς απογόνους.
Άφησε όμως αμέτρητους πνευματικούς απογόνους, τους μαθητές του, που θεραπεύουν
σήμερα την επιστήμη της γης σε κάθε γωνιά της Ελλάδας και στο εξωτερικό.
Στη μνήμη των μαθητών, αλλά και των αμέτρητων φίλων του θα ζει η ευγενική μορφή,
η λεβεντιά, η αμεσότητα, οι συμβουλές, τα χωρατά, ο χειμαρρώδης του λόγος.
Πραγματικά, οι αναμνήσεις από τέτοιους ανθρώπους αψηφούν τον θάνατο.

Ευηνοχώρι, 18 Σεπτεμβρίου 2010

Ανδρέας Ι. Καραμάνος

Καθηγητής της Γεωργίας στο Γ.Π.Α.



Ανδρέας Καραμάνος
  
 
 
 
   "ΣΤΑ ΕΙΚΟΝΙΣΜΑΤΑ"
 
                   * * *
ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΣΤΕΦΑΝΟΥ
                  ΣΕ
  ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ

              * * *
 
ΤΟ ΕΥΗΝΟΧΩΡΙ   ΣΤΟ
ΜΕΓΑΡΟ   ΜΟΥΣΙΚΗΣ
             *  *  *  *
 
  ΜΝΗΜΕΣ ΑΗ ΓΙΑΝΝΙΟΥ
 
 
 
 

           ********
       ΤΙ ΠΑΙΖΕΙ Η
  ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΤΩΡΑ
        
 
*****